top of page

Wzór na szczęście


radość, happines, old man with teddy bear, radosny starszy pan

Z tego artykułu dowiesz się:

- o teorii moralności Jonathana Haidta.

- poznasz różne sposoby mierzenia szczęścia opracowane przez naukowców, ekonomistów oraz inne grupy.

- poznasz wzór na obliczenie szczęścia opracowany przez Jonathana Haidta.

- poznasz inne podejścia do osiągnięcia szczęścia, które nie zamykają się w matematycznych formułach

- poznasz buddyjską drogę do szczęścia



Jonathan Haidt był psychologiem, który opracował wiele przydatnych formuł i teorii na temat społeczeństwa. Najbardziej znana jego teoria mówi, że ludzie korzystają z pięciu podstawowych systemów moralnych do oceny zachowań i postaw innych ludzi. Te pięć systemów to:


  • Prawo i porządek: Ten system moralny odnosi się do przestrzegania reguł i norm społecznych oraz do utrzymywania porządku i stabilności w społeczeństwie.

  • Ochrona przed krzywdą: Ten system moralny odnosi się do chronienia ludzi przed fizycznym i emocjonalnym cierpieniem.

  • Sprawiedliwość: Ten system moralny odnosi się do dzielenia się zasobami i dawania każdemu równych szans.

  • Lojalność/grupa: Ten system moralny odnosi się do przynależności do grupy i lojalności wobec niej.

  • Autentyczność/odwaga: Ten system moralny odnosi się do działania zgodnie z własnymi wartościami i przekonaniami oraz do odwagi w obronie tych wartości.


Haidt sugeruje, że ludzie różnią się w stopniu, w jakim korzystają z tych pięciu systemów moralnych, a różnice te mogą wpływać na różnice w opiniach i postawach politycznych. Przykładowo, ludzie skłonni do korzystania z systemu "lojalności/grupa" mogą być bardziej skłonni do popierania polityki, która chroni interesy swojej grupy, natomiast ci skłonni do korzystania z systemu "sprawiedliwości" mogą być bardziej skłonni do popierania polityki, która dąży do równości społecznej.


Ogólnie rzecz biorąc, teoria ta zwraca uwagę na to, jak różne systemy moralne mogą wpływać na nasze opinie i postawy, a także na to, że różne osoby mogą korzystać z różnych systemów moralnych w różnym stopniu, co może wpływać na różnice w opiniach i postawach.


Teoria Haidta jest ważna, ponieważ pozwala na lepsze zrozumienie różnic w opiniach i postawach politycznych między ludźmi. Poprzez zrozumienie, że różne systemy moralne mogą mieć różny wpływ na opinie i postawy, możemy lepiej zrozumieć, dlaczego ludzie mogą mieć różne opinie na dany temat.


Teoria ta także ma zastosowanie w kontekście perswazji i komunikacji politycznej. Poprzez zrozumienie, jakie systemy moralne są ważne dla danej osoby, możemy lepiej dostosować nasze argumenty i przekazy, aby trafić do tych osób.


Jednak, należy pamiętać, że teoria Haidta jest tylko teorią i nie jest udowodniona naukowo. Wymaga ona dalszych badań, aby lepiej zrozumieć, jak różne systemy moralne wpływają na opinie i postawy ludzi.


Wzór na szczęście


Poza teoria o moralności Haidt przedstawił również swój wzór na wyliczenie szczęścia.


Należy jednak pamiętać, że nie ma jednej uniwersalnie uznawanej formuły czy wzoru, który mierzyłby poziom szczęścia. Szczęście jest subiektywnym odczuciem, które może być mierzone na różne sposoby i zależy od indywidualnych preferencji i doświadczeń danej osoby.


Istnieją różne podejścia do badania szczęścia. Na przykład, psychologowie ewolucyjni twierdzą, że szczęście jest naturalnym skutkiem osiągania celów i realizacji potrzeb, takich jak potrzeba bezpieczeństwa, przynależności i sukcesu.


Inne teorie sugerują, że szczęście może być mierzone poprzez poziom endorfin i serotoniny w mózgu, które są chemicznymi substancjami odpowiedzialnymi za dobre samopoczucie.


Niektórzy badacze proponują również podejście multidyscyplinarne do badania szczęścia, uwzględniając czynniki takie jak: relacje społeczne, dochody, zdrowie, dostępność do opieki zdrowotnej, poziom edukacji, jakość środowiska, itd.


Niektórzy ekonomiści, tacy jak Richard Layard, proponują podejście ekonomiczne do mierzenia szczęścia, korzystając z danych z badań opinii publicznej, takich jak "Indeks Szczęścia Narodowego" czy "World Happiness Report".


Z tego powodu nie ma jednego, uniwersalnie uznawanego wzoru czy formuły na mierzenie szczęścia, a podejście do tego tematu jest złożone i zależy od różnych perspektyw naukowych.


Formuła Haidta


szczeście = uwarunkowania biologiczne + okoliczności życiowe + czynności wolicjonalne

Haidt zakłada, że szczęście jest wynikiem interakcji między trzema czynnikami: uwarunkowaniami biologicznymi, okolicznościami życiowymi i czynnościami wolicjonalnymi.


Uwarunkowania biologiczne odnoszą się do czynników genetycznych i biologicznych, takich jak poziom hormonów szczęścia i neurotransmiterów w mózgu, które mogą wpływać na poziom szczęścia.


Okoliczności życiowe odnoszą się do czynników zewnętrznych, takich jak poziom dochodu, jakość relacji społecznych, poziom edukacji i zdrowie, które również mogą mieć wpływ na poziom szczęścia.


Czynności wolicjonalne odnoszą się do indywidualnych działań i decyzji, które podejmujemy, aby zwiększyć poziom szczęścia. Może to obejmować rzeczy takie jak medytacja, ćwiczenia fizyczne, udział w działalności charytatywnej czy po prostu spędzanie czasu z przyjaciółmi.


Ten model sugeruje, że aby zwiększyć poziom szczęścia, należy skupić się na zwiększaniu pozytywnych czynników związanych z uwarunkowaniami biologicznymi, okolicznościami życiowymi i czynnościami wolicjonalnymi, a jednocześnie zmniejszając negatywne czynniki.


Inne podejścia prowadzące do osiągnięcia szczęścia


Jednym z podejść jest podejście eudajmonistyczne, które uważa, że szczęście jest stanem osiągnięcia celów i realizacji potrzeb oraz doświadczaniem pozytywnych emocji. Eudajmonia, czyli dobre życie, jest celem dążenia człowieka.


Innym podejściem jest tzw. hedonistyczne, według którego szczęście polega na doświadczaniu przyjemności i unikaniu cierpienia.


Jest też podejście "Flourishing" które skupia się na rozwoju osobistym, realizacji swoich marzeń i potrzeb, a także na budowaniu pozytywnych relacji z innymi ludźmi.


Ponadto, istnieje wiele praktyk i strategii, które ludzie stosują, aby poprawić swoje szczęście i dobre samopoczucie, takie jak medytacja, joga, terapia, działalność charytatywna, itp.


Można więc wywnioskować, że szczęście jest pojęciem subiektywnym i różni ludzie mogą mieć różne definicje i odczuwanie szczęścia. Co jest dla jednej osoby szczęściem, dla innej może być czymś zupełnie innym. Dlatego też nie ma jednej uniwersalnej zasady czy formuły, która mogłaby zadowolić wszystkich ludzi.


Warto też zauważyć, że szczęście jest zmiennym stanem, który może się zmieniać w zależności od sytuacji życiowej czy indywidualnych doświadczeń. Dlatego też ważne jest, aby każdy z nas samodzielnie zdefiniował sobie co dla niego oznacza szczęście i dążył do jego osiągnięcia.


Szczęście w ujęciu buddyjskich nauk


W buddyzmie szczęście jest postrzegane jako stan umysłu, który jest wolny od cierpienia i niepokoju. Buddyzm uczy, że cierpienie jest nieodłącznym elementem ludzkiego istnienia i że szczęście jest możliwe do osiągnięcia poprzez zrozumienie i przezwyciężenie przyczyn cierpienia.


Buddyzm proponuje osiągnięcie szczęścia przez osiągnięcie stanu oświecenia, który jest uważany za stan wolności od cierpienia i ignorancji. W tym celu buddyzm proponuje praktykę medytacji, która ma na celu rozwój uważności i świadomości, a także rozwijanie swojego zgłębienia zrozumienia czterech szlachetnych prawd, które są podstawą buddyjskiej nauki:


Prawda o cierpieniu - cierpienie jest nieodłącznym elementem ludzkiego istnienia, ale można je przezwyciężyć.


Prawda o przyczynie cierpienia - cierpienie jest skutkiem naszych przywiązań i pożądań.


Prawda o zakończeniu cierpienia - cierpienie może zostać przezwyciężone poprzez zrozumienie i przezwyciężenie przyczyn cierpienia.


Prawda o drodze prowadzącej do zakończenia cierpienia - istnieje droga, która prowadzi do przezwyciężenia cierpienia, a jest nią jest to ośmiostopniowa ścieżka, która obejmuje: słuszny pogląd, słuszne myślenie, słuszne słowo, słuszny czyn, słuszne zarobkowanie, słuszne dążenie, słuszne skupienie oraz słuszną medytację. Każdy z tych kroków ma na celu rozwijanie świadomości, uważności, empatii, oraz umiejętności radzenia sobie z emocjami, co pozwala na zwiększenie szczęścia i zmniejszenie cierpienia.




34 wyświetlenia0 komentarzy

Powiązane posty

Zobacz wszystkie
bottom of page